Хормузын хоолой ирэх он хүртэл хаалттай байвал дэлхий эдийн засгийн уналтад орох эрсдэлтэй

Дэлхийн нийт газрын тосны 20 хувийг дамжуулдаг Хормузын хоолой хаалттай хэвээр байгаа нь дэлхийн эдийн засагт ноцтой цохилт болох эрсдэлтэй байна. Хоёрдугаар сарын 28-нд эхэлсэн мөргөлдөөний улмаас Иран уг хоолойг бодит байдлаар хаасан бөгөөд Персийн булангийн орнуудын өдөрт 11 сая гаруй баррель газрын тосны нийлүүлэлт тасалдаад байна.

Шинжээчид хамгийн муу тохиолдолд газрын тосны үнэ баррель нь 200 ам.долларт хүрч болзошгүй гэж үзэж байна. Одоогоор үнэ 2022 онд Оросын Украйн руу довтолсны дараах дээд түвшинд хараахан хүрээгүй ч, хаалт удаан үргэлжлэх тусам зах зээлийн даралт нэмэгдэх төлөвтэй.

Wood Mackenzie компанийн тооцоолсноор нийлүүлэлтийн хомсдол энэ оны гуравдугаар улирлыг дуустал үргэлжилбэл 2026 оны хоёрдугаар хагаст дэлхий даяар эдийн засгийн гүехэн уналт үүсэж, дэлхийн ДНБ-ий өсөлт 2 хувиас доош буурч магадгүй гэжээ.

Персийн булангаас гарах газрын тосны 80 орчим хувь нь Ази руу тээвэрлэгддэг тул энэ бүсийн орнууд хамгийн их эрсдэлтэй. Хятад, Энэтхэг, Япон зэрэг Монголын гол худалдааны түншүүдийн эдийн засаг доройтвол манай улсын экспорт, түүхий эдийн үнэд шууд нөлөөлөх магадлалтай.

Гэвч эдийн засагчид дэлхий эдийн засгийн уналтад орох эсэх талаар нэгдсэн байр суурьт хүрээгүй байна. Учир нь хаалт хэдий хугацаанд үргэлжлэх нь одоогоор тодорхойгүй хэвээр байгаа юм.